Skróty stosowane w metrologii
Poniżej przedstawiam zbiór często stosowanych w praktyce pomiarowej i normach skrótów i oznaczeń wraz z wyjaśnieniami.
| Skrót | Znaczenie | Wyjaśnienie | |
|---|---|---|---|
| ABS | Absolutny | Najczęściej jako funkcja przełączania odczytu pomiędzy trybem absolutnym a inkrementalnym w przyrządach pomiarowych | |
| CMC | Calibration and Measurement Capability | Zdolność pomiarowa laboratorium. Opisuje najmniejszą niepewność pomiaru, jaką daną metodą uzyskuje laboratorium | |
| MPE | Maximum Permissible Error | Dopuszczalny błąd graniczny przyrządu pomiarowego w odniesieniu do przyrządów wskazujących | |
| MPL | Maximum Permissible Limit | Dopuszczalna odchyłka graniczna w odniesieniu do miar materialnych | |
| UUT | Unit Under Test | Przyrząd, który jest sprawdzany | |
| OOT | Out Of Tolerance | Przyrząd niezgodny | |
| TIR | Total Indication Range | Zakres zmian wskazań czujnika w trakcie pomiaru: największe minus najmniejsze wskazanie, np. w pomiarze bicia | |
| TUR | Test Uncertainty Ratio | Stosunek niepewności pomiaru do przedziału tolerancji | |
| T, t | Tolerancja | T - cały przedział tolerancji, t - połowa | |
| U, u | Uncertainty | u - Niepewność standardowa złożona, U - rozszerzona niepewność pomiaru | |
| k | Współczynnik rozszerzenia | Mnożnik zastosowany do uzyskania odpowiedniego poziomu ufności | |
| BIPM | Bureau International des Poids et Mesure - Międzynarodowe Biuro Miar | Organizacja na poziomie globalnym odpowiedzialna za ujednolicenie systemów miar na świecie. | |
| GUM | Główny Urząd Miar lub Przewodnik GUM | W Polsce to krajowa instytucja metrologiczna. W literaturze międzynarodowej to Guide to the Expression of Uncertainty in Measurement – fundament szacowania niepewności. | |
| VIM | Vocabulaire international de métrologie - Międzynarodowy Słownik Metrologii | Podstawowy dokument definiujący pojęcia w metrologii, gwarantujący, że wszyscy mówią tym samym językiem. | |
| SI | Międzynarodowy Układ Jednostek Miar | Zbiór spójnych jednostek podstawowych (metr, kilogram, sekunda itd.) i pochodnych stosowanych powszechnie na świecie. | |
| OIML | Międzynarodowa Organizacja Metrologii Prawnej | Wspiera harmonizację przepisów i procedur dotyczących przyrządów podlegających kontroli prawnej (np. wagi sklepowe, fotoradary). | |
| ILAC | International Laboratory Accreditation Cooperation | Międzynarodowa organizacja zrzeszająca jednostki akredytujące (np. polskie PCA). Logo ILAC-MRA na świadectwie oznacza, że wynik wzorcowania jest uznawany na całym świecie. UWAGA: od 2026 zmiana na GACI | |
| NMI | National Metrology Institute | Krajowa jednostka metrologiczna utrzymująca wzorce państwowe (w Polsce tę funkcję pełni GUM, w Niemczech PTB, w USA NIST). | |
| CRM | Certified Reference Material | Certyfikowany materiał odniesienia – wzorzec o ściśle określonych właściwościach (np. wzorzec twardości, pH) wydawany z certyfikatem określającym jego wartość i niepewność. | |
| DUT | Device Under Test | Przyrząd poddawany testom. | |
| LOD | Limit of Detection | Granica wykrywalności – najmniejsza wartość wielkości (np. stężenia substancji), jaka może być wiarygodnie wykryta przez dany układ pomiarowy. | |
| MSA | Measurement System Analysis | Analiza Systemów Pomiarowych – zbiór metod statystycznych stosowanych powszechnie w przemyśle do oceny, czy dany proces pomiarowy jest wiarygodny. | |
| GR&R | Gage Repeatability and Reproducibility | Powtarzalność i odtwarzalność przyrządu pomiarowego. | |
| PFA | Probability of False Accept | Prawdopodobieństwo błędnej akceptacji – ryzyko uznania za dobry wyrobu, który w rzeczywistości znajduje się poza specyfikacją (ważne przy orzekaniu o zgodności). | |
| PFR | Probability of False Reject | Prawdopodobieństwo błędnego odrzucenia – ryzyko uznania za niezgodny wyrobu, który w rzeczywistości znajduje się w specyfikacji | |
| SOP | Standard Operating Procedure | Standardowa procedura operacyjna. Udokumentowany, powtarzalny sposób przeprowadzania konkretnego pomiaru lub wzorcowania. | |
| GPS | Geometrical Product Specification | Specyfikacja Geometryczna Wyrobu. System norm opisujących zagadnienia związane z geometrią wyrobów, pomiarami i wyposażeniem pomiarowym |
